Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesi

Suçta ve cezada kanunilik ilkesi gereğince anayasa kişileri güvence altına almaktadır. Suç ve cezanın yalnızca kanunlara bağlı olarak ortaya çıkabileceği belirtilmektedir. Yasalara göre bir eylem suç olarak görülmüyorsa yargı makamları onu suç olarak niteleyip üstüne ceza vermeye kalkışmamalıdır. Bu durum suç teşkil eder.

Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesi Ne Demektir?

Suçta ve cezada kanunilik ilkesi nedir? ile ilgili olarak kanunda yer almıyorsa bir eylemin suç olarak sayılamayacağını ve yine kanunlarda olmayan bir cezanın verilemeyeceğini belirtebiliriz.

Bir eylemin suç olarak nitelendirilmesi yasaların karar verdiği bir durumu ifade eder. Bu durumda önemli olan unsur devletin yargı yetkisini keyfince ve bireylere haksız yere zarar verebileceği şekilde kullanmasının önüne geçmektir.

Örneğin suç sayılan bir fiil için öngörülen cezadan daha fazlası ya da belirtilen cezanın dışında bir cezanın verilmesi bu ilke ile bağdaşmaz. Kanunlar suçları ve cezaları açıkça tanımlar. Yargı makamları karar verirken kanunların doğru ve gösterildiği biçimde uygulanmasını sağlamakla yükümlüdür.

Kanun Yapma Yetkisi: Kanun çıkarma yetkisi anayasaya göre sadece yasama organına aittir. Suç ve cezayı kapsayan durumlar ancak yasama organınca koyulabilir. Bu durumda idare suç ve ceza içeren kurallar çıkarma yetkisine sahip değildir. Suçta ve cezada kanunilik ilkesi bu sonucu doğurmaktadır.

Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesi Unsurları

Suçta ve cezada kanunilik ilkesi Türk Ceza Kanunu’nda yer almaktadır. Buna göre içerdiği unsurlar şunlardır:

  • Bir kimseye ceza vermek için kanun tarafından açıkça eylemin suç olarak gösterilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde söz konusu fiil için ceza verilemeyeceği gibi güvenlik tedbiri de uygulanamaz
  • İdare düzenleyici işlemler kanalıyla yasama organına ait olan kanun yapma yetkisini kullanamaz. Bu şekilde keyfi olarak suç ve ceza kuralları koyamaz
  • Suç ve cezayı içeren hükümler uygulanırken kıyastan kaçınılmalıdır. Kıyasa yol açacak biçimde hükümlerin geniş biçimde yorumlanması suçta ve cezada kanunilik ilkesi ile bağdaşmamaktadır

Suçta ve cezada kanunilik ilkesi unsurları gereğince hem suç hem suçun cezası yasalarda belirtilen sınırlar ve tanımlamalar içinde kalmalıdır.

Suçta ve Cezada Kanunilik İlkesinin Sonuçları

Suçta ve cezada kanunilik ilkesi yasalara uygun olarak suç ve ceza hükümlerinin uygulanmasını öngörmektedir. Bu ilkeye bağlı olarak bazı sonuçlar da ortaya çıkmaktadır:

  • Kıyas yasağı gelmektedir; kıyasa bağlı olarak suça ceza verilemez ( Kanunlarda açıkça ne ceza verilmesi gerektiği belirtilmektedir)
  • Suç ve ceza ile ilgili kanunların belirgin ve açık olması gerekir
  • Ceza kanunlarının geçmişe yürümemesi gereklidir

İdarenin düzenleyici işlem yapma yetkisini kullanarak ceza ve suç hükümlerinin ortaya çıkması engellenmektedir. Aynı zamanda söz konusu hükümlerin yalnızca kanunlarda yer alması gerekliliği de mevcuttur. Buna rağmen bu iki unsur kişilerin güvenliğini tam olarak sağlamaz.

Toplumsal hayatta huzur ve düzen için suç ve ceza hükümlerinin keyfi şekilde uygulanmasının her türlü önüne geçilmelidir. Bu nedenle belirlilik çok önemlidir. Kanunlarda suç ve ceza hükümlerinin çerçevesi belirgin olmalıdır ve yoruma mümkün olduğunca açık tutulmamalıdır.

Geçmişe yürümemesi özelliği ise daha önce suç olarak sayılmayan bir fiil için şu anki ceza hükümleri dolayısıyla ceza almanın önüne geçer. Söz konusu eylem işlendiği dönemde de suç teşkil ediyorsa fail ceza almalıdır.

Mahkemeler kıyas yolu ile kanunda olmayan bir suçu başka suçlara benzeterek ceza veremezler. Bu durum suçta ve cezada kanunilik ilkesi sonuçları arasında yer alır.

Kanun olmadan suç ve ceza olamayacağını vurgulayan ilke zaman zaman tutuklama olaylarında da ihmal edilmektedir. Tutuklamaya yol açan suçun türü açık biçimde gösterilmelidir.

İlgili Yazılar

Bir yorum yaz