02122363690
·
[email protected]
·
Pzt - Cuma 09:00-17:00
Ücretsiz Danışmanlık

Suçluların İadesi (Geri Verilmesi) Şartları

Bir suç yabancı bir ülkede işleniyorsa, o ülkenin mercileri tarafından gözaltı ya da tutuklama kararları verilebilir. Bu gibi durumlarda vatandaşı olunan ülke suçluyu geri isteme hakkına sahip olabilir.

Türkiye vatandaşı biri bir başka ülke tarafından istenirse Türkiye bu isteği kabul etmez. Durum sadece yurtdışında suç işleyen bir Türk için geçerlidir. O nedenle suçluların iadesi (geri verilmesi) şartları konusunda nelerin gerektiği iyi incelenmelidir.

Türkiye’de 5237 sayılı TCK’nın 18.maddesi ile düzenlenen geri verilme şartları, 6706 sayılı kanun ile yeniden düzenlenmiştir. Aynı zamanda Türkiye Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesini İmzalamış ve Ek 2 Nolu Protokolü de kabul etmiştir.

İade (Geri Verme) Suçları Nelerdir?

Bir ülke Türkiye’deki bir suçluyu iade alma hakkına sahiptir. Ancak, iade söz konusu olduğunda belirli kurallar vardır. İlk olarak suçluların iadesi (geri verilmesi) şartları nelerdir diye sormak gerekiyor.

  • Soruşturma ve kovuşturma aşamasında suçun cezasının alt sınırı 1 yıl ve üzerinde olmalıdır.
  • Kesinleşmiş bir mahkumiyet söz konusu olduğunda cezanın en az 4 ay olması gerekiyor.
  • Eğer ki birden fazla suç için ceza alan bir kişi var ise yine iade talebinde bulunulabilir.

İade Konusunda Karar Vermeye Yetkili Mahkeme Hangisidir?

Kişi ağır ceza mahkemesinde yer aldığı için bu kararı ancak, ağır ceza mahkemeleri verebilir. Eğer ki kişinin nerede olduğu belli değil ise o zaman karar Ankara ağır ceza mahkemesi tarafından verilecektir.

Cumhuriyet başsavcılığı kişinin geri iadesi için talepte bulunma şansına sahiptir. Suçluların iadesi (geri verilmesi) şartları yönetmeliği söz konusu olduğunda mutlaka ağır ceza mahkemeleri yetkilidir.

İade (Geri Verme) Amacıyla Gözaltı, Tutuklama Korumaları

Ağır ceza mahkemesi iadesi yapılacak olan kişiyi koruma altına alabilir. Yani iadesi yapılacak kişi hakkında yakalama, gözaltı, tutuklama ya da el koyma gibi koruma tedbirleri alınabilir.

Suçluların iadesi (geri verilmesi) şartları yerine getirilmeden iade söz konusu olamaz. 30’ar günlük süre içerisinde iade edilecek kişi tutuklu olarak koruma altında olabilir. Ancak, mahkum olmuş olduğu sürenin daha fazlasında koruma altında kalması söz konusu olamaz.

Suçlunun İadesi (Geri Verilmesi) İşlemi

Ağır ceza mahkemelerinde iade talebi onaylanırsa hem Dışişleri hem de İçişleri Bakanlıkları tarafından görüş alınması gerekiyor. Aynı zamanda Adalet Bakanının teklifi ve Cumhurbaşkanının onayı da olmak zorundadır. Adalet Bakanlığı kişinin iade edilip edilmeyeceğini talepte bulunan kişiye iletecektir.

Suçluların iadesi geri verilmesi durumunda eğer ki talep eden devlet, kişiyi herhangi bir neden belirtmeden almazsa 30 gün içinde mahkemece kişi hakkındaki tüm koruma tedbirleri kaldırılacaktır. Eğer ki kişinin Türkiye’de işlediği bir suçtan ötürü yurtdışı yasağı var ise teslim süresi ertelenebilir.

Kişinin iadesi söz konusu olduğunda üstünden çıkan, delil olarak kabul edilen her türlü eşyası da devlete iade edilmektedir. Ancak, soruşturma ya da kovuşturma için kullanılan bazı eşyaların teslimi ertelenebilir.

Hangi Durumlarda Suçlu Geri İade Edilmez?

Türkiye istediği suçlunun geri iadesini talep etme hakkına sahiptir. Aynı şekilde başka bir ülke de Türkiye’den geri iade talebinde bulunabilir. Suçluların iadesi (geri verilmesi) şartları değişkendir. Hiçbir şekilde suçlunun iadesinin yapılamayacağı durumlar ise bu şekildedir:

  • İade talebinde bulunulan failin o ülkede işkenceye maruz kalacağı ihtimali varsa,
  • Suçun Türkiye’de bir suç teşkil etmediği durumlarda,
  • Zamanaşımı ya da af varsa,
  • Sırf askeri suç niteliğinde olan bir suç varsa,
  • İade talebindeki neden ölüm cezasına çarptırılacak olması.