Suç Delillerini Yok Etme, Gizleme veya Değiştirme Suçu

Bir diğer ismi delilleri karartma olan suç, soruşturma açılıp açılmadığına bakılmaksızın, fiili olarak hayata geçmiş olan bir suçun sonrasında gerçekleri engellemek ve bunun ortaya çıkmasını önlemek amacıyla yapılan her türlü delil değiştirme, gizleme ya da yok etme olarak tanımlanır. Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme nedir sorusunun yanıtı bu şekildedir. TCK içinde 281.maddede yer alır.

Suçun Unsurları Nelerdir?

İşlenmiş olan bir suçun her türlü delilini yok etme, bir cezayı gerektirir. Bu noktada mevcut delilin mutlaka, işlenmiş olan suçla tam bir alakasının olması şarttır. Yani ispat etme gücüne sahip olması çok önemlidir. Eğer bir delil değeri söz konusu değilse, vasıf ve nitelik de değişmiş olacaktır. Böyle hallerde suç durumu ortaya çıkmaz.

Ceza hukuku içerisinde delillerin üç farklı sınıfa ayrıldığını görmekteyiz. Bunlar belirti, belge ve beyan şeklindedir. Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçu, bunlardan herhangi birisinin yok edilmesi, ortadan kaldırılması, gizlenmesi ve değiştirilmesi şeklindedir. Bu suçun oluşması aşamasında bir seçimlik olarak tanımlanmış hareketin yerine getirilmesi yeterli olacaktır. Suç delillerinin bozulması ya da silinmesi gibi bir durum sonrasında suçun ortaya çıkması gibi bir durum vardır. Buna göre silmenin kanunlarımızdaki karşılığı yok etmek olarak tanımlanmıştır. Bozmak ise değiştirmektir. Bir veriyi, ses kaydını, görüntüyü, delil olduğunu bile bile ilgili yerden silen bir şahıs, kanuna göre yok etme olarak tanımlanmış suçu işlemiş olur.

Suç delillerinin yok edilmesi çerçevesinde kişinin kendi yapmış olduğu bir suçun delillerini değiştirmesi, gizlemesi ya da yok etmesi bir ceza durumunun ortaya çıkmasına neden olmaz. Çünkü TCK’ya göre yasada şahsi cezasızlık olarak bilinen bir tanımlama vardır.

Suç Delillerinin Yok Edilmesine Ne Kadar Ceza Verilir?

Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme cezası şöyledir;

  • İşlenmiş olan bir suçtan sonra gerçeğin ortaya çıkmasını önlemek isteyen bir kişi, mevcut delilleri yok ettiğinde, gizlediğinde, sildiğinde, bozduğunda ya da değiştirdiğinde, TCK içerisinde belirtilmiş olan hükme göre bir ceza alır. Bunun yasalardaki karşılığı ise en az 6 aylık hapis cezası şeklindedir. Ayrıca bu suçun üst sınırdan cezası ise 5 sene olarak tanımlanmıştır. Ancak bir kişi aynı fiilleri, bizzat kendisinin işlemiş olduğu suçtan sonra yapıyorsa, salt bunun için bir ceza durumu söz konusu olamaz.
  • Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçu, kamu görevlileri için daha farklı şekillerde uygulanır. Buna göre savcı, memur, jandarma, polis, avukat ya da bir hakim, benzeri bir olaya iştirak ediyorsa ve bunu da kendi görevinin bağlantısı üzerinden gerçekleştiriyorsa verilen cezaların artması gibi bir durum söz konusudur. Böyle şahıslara uygulanan ceza, normal kişilere verilenden yarı oranda daha çoktur.
  • Ancak kamu görevliler, görevi dışında ve bununla bağlantılı olmayacak şekilde delilleri yok ediyorsa, temel sınır üzerinden yani 6 ay ile 5 sene arasında değişen bir hapis cezası alır.
  • Nitelikli suç tanımı, görevi soruşturma yönetmekle ilgili olan kişiler için geçerlidir. Polis, savcı, jandarma ve hakim, delilleri yok ettiği zamanda yarı oranda cezanın yükseltilmesi gibi bir durum ortaya çıkar.

Suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme suçu, değişen şartlara ve durumlara göre ertelenebilir. Böyle bir durum söz konusudur. Bunun yanı sıra HAGB hakkı da tanınmış olur. Yani hükmün açıklanmasının geriye bırakılması hakkı söz konusu olabilmektedir.