İhtiyati Haciz Şartları Nelerdir 2022

İhtiyati Haciz Nedir?

İhtiyati Haciz Şartları Nelerdir 2022

İhtiyati haciz olarak adlandırılan uygulama bir çeşit koruma tedbiridir. Paranın yanı sıra parayla ölçülebilen teminat alacaklarını ilgilendiren bu uygulama ile alacaklının korunması amaçlanır. Uygulama İcra İflas Kanunu çerçevesinde düzenlenmektedir.

İhtiyati haciz ile borçlunun icra takibine uğraması durumunda icra işleminin başarısız olmasını engellemek amacı güdülür. Bu hukuki yol tercih edileceği zaman ise bazı koşulların olması gerekmektedir. Şartların sağlanması durumunda ihtiyati haciz kararı alınabilmektedir.

İhtiyati Haciz Şartları Nelerdir?

İhtiyati haciz uygulaması kanunlarda yer bulan bir uygulamadır. Uygulanabilir olması içinse koşulların sağlanması gerekmektedir. Öncelikle alacağın tür bakımından para alacağı olması gerekir. Borcun rehinle teminat altında olmaması gerekirken vadesi de gelmiş olmalıdır.

Borcun vadesinin gelmeden de uygulamanın yapılabildiği istisnai durumlardan söz edilebilir. Bu harici durumlar ise borçlunun adresinin bilinemediği koşullarda ortaya çıkabilir. Borçlunun yerleşim yeri adresi bilinmediğinde istisnai koşullar sağlanmış olur.

Borçlu kişinin kaçması durumunda da istisnai haller uygulanabilir. Borçlunun malında kendi iradesinin dışında doğal yollarla gerçekleşecek değişikliklerden borçlu sorumlu tutulamayacağı için istisnai haller kapsamı dışında kalır. İstisnai hallerin uygulanması konusunda mahkeme karar verir ve kararın ardından da alacaklının alacağı muaccel olur. Bu durumda da kanunda belirlenen sürelere uyularak hareket edilmelidir. Kanuna uygun hareket edilmediği takdirde ise borç vadesi gelmemiş eski haline dönecektir.

İhtiyati Haciz ve İhtiyati Tedbir Farkları Nelerdir?

İhtiyati haciz kararı alınması alacaklı açısından hukuki bir yoldur. İhtiyati haciz olarak adlandırılan uygulama ise ihtiyati tedbirin özel bir türü olarak kabul edilmektedir. İhtiyati haczin uygulanmasındaki ana gaye alacaklının alacağının teminat altına alınmasıdır.

İhtiyati tedbir olarak tanımlanan uygulamada ise amaç teminat olabileceği gibi koruma amacıyla da hareket edilebilir. İhtiyati hacze yönelik işlemler para alacaklarını ilgilendirirken ihtiyati tedbirde hukuki açıdan koruma gerektirebilecek talepler için hareket edilebilir. Genel düzenlemeden söz edilecekse ihtiyati tedbir uygulamasına gidilir.

Kanunda ihtiyati haciz sebepleri sınırlandırılmıştır. İhtiyati tedbir kararı alınacağı zaman ise sebeplerin kanunlarla sınırlandırılmadığı görülmektedir. İhtiyati haciz ile ihtiyati tedbirin arasında ortaya çıkan genel farklar bunlardır.

İhtiyati Haciz Kararı Nasıl Uygulanır?

İhtiyati haciz yapılacağı zaman dava açıldıktan sonra ya da icra takibine başlanmadan önce işlemler başlatılabilir. Alacak davasının açılmasının ardından ihtiyati haciz kararı çıkarılmak istendiğinde alacak davasına bakan mahkemeye talep iletilmesi zorunludur.

İcra takibine başlanmadan önce ihtiyati haciz kararı çıkarılmak istendiğinde ise buna göre başvuru yapılmalıdır. Ayrıca borçlu borcuna istinaden kendisine tebliğ edilen ödeme emrine itiraz işlemini gerçekleştirdiyse bu durumda da itirazın iptali davası açıldığında da ihtiyati haciz yapılması talep edilebilir.

Bilindiği gibi alacaklı alacağın ödenmesini talep ettiğinde borçluya icra dairesi kanalı ile tebligat yapar. Borçlunun bu tebligatı almasının ardından itiraz etmemesi durumunda borç kesinleşir. Borçlu tebligatı aldıktan sonra kendisine tanınan 7 günlük yasal süresi içinde itiraz işlemini başlatırsa bu durumda haciz işlemi bekler. Alacaklı ise itirazın iptali davası açarak tekrar alacağın ödenmesini talep edebilir. Bu süreçler kanunlarla açıklığa kavuşturulurken borç alacak ilişkisinde izlenebilecek hukuki yollardır.

İhtiyati Haciz Hangi Mahkemeden Talep Edilir?

İhtiyati haciz kararı alınmak istendiğinde alacak kira ilişkisine dayalı olarak talep edilecekse başvuru mercii Asliye Hukuk Mahkemesi olur. Alacak davasından önce gerçekleştirilecek taleplerde HMK’ya ilişkin hükümler uygulanır. Uygulama sırasında ise alacağın miktarına bakılmaksızın Asliye Hukuk ve Asliye Ticaret Mahkemeleri görev yapar.

İhtiyati haciz uygulaması sırasında teminat miktarı yatırılması gerekir. Teminat olarak adlandırılan bedel belirlenirken alacak miktarı üzerinden hareket edilmektedir. Bu miktar genellikle alacağın %15’i oranında hesaplanır. Alacaklı bu miktarı mahkeme veznesine yatırır.

İhtiyati Haciz Nasıl Uygulanır?

İhtiyati haciz uygulanması için alacaklının yetkili icra dairesinden bu kararın uygulanmasını talep etmesi gerekmektedir. Bu durumda da icra dairesi borçlunun taşınır taşınmaz mallarını ve varsa alacaklarını haczeder.

Bu süreçte alacaklı açısından ise kendisine tanınan 10 günlük sürede yetkili icra müdürlüğüne başvuru yapması gerekir. Alacaklının yetkili icra dairesine 10 günlük yasal sürede başvuru yapmaması durumunda ise ihtiyati haciz kararı kendiliğinden sonlanır.

İhtiyati haciz kararı uygulanırken yetkili icra dairesi ise kararı veren mahkemenin yargı sınırlarında bulunan icra dairesi olmaktadır. Borçlunun kararın uygulanmasından önce borcu ve masrafları ödemesi durumunda ise bu karar uygulanabilir olmaktan çıkacaktır.

İhtiyati Haciz Kararına İtiraz

İhtiyati haciz kararına itiraz edilebilmesi için karar verilirken borçlunun orada bulunmamış olması koşulu aranır. Alacaklı mahkeme nezdinde alacağına ilişkin yaklaşık bir kanaat oluşturduğunda ihtiyati haciz kararı verilebilir.

Alacaklı açısından alacağının kesin olarak ispatlanması kaidesi aranmaz. Alacak olduğuna dair yaklaşık bir kanaatin varlığı mahkeme tarafından yeterli görülür. Borçlu mahkemeye gelmese dahi mahkeme karar verebilir. Bu durumda ise borçlu için bir itiraz hakkı tanınır.

İhtiyati haciz kararı alındıktan sonra borçlunun buna itiraz edebilmesi için kararın onun yokluğunda alınmış olması gerekir. Borçlunun mahkemeye gelmemesi durumunda kendisine tanınacak olan itiraz yollarından biri kararın dayandığı sebepler olabilir.

Borçlunun ihtiyati haciz kararına itiraz ederken dayanak olarak sunabileceği gerekçeler arasında mahkemenin yetkisi ve teminat da yer alabilmektedir. Borçlu itiraz işlemleri için üç sebepten herhangi birine dayandığında itiraz etme hakkını kullanabilir.

İhtiyati haciz kararına itiraz etme yollarından biri olan teminata itiraz sürecinde alacaklının yeterli teminat göstermemesi gerekçesine dayanılabilir. Bu itiraz işlemi ile mahkemenin vereceği kararlarda değişiklik olabilir. Mahkeme teminat miktarında değişikliğe giderek davayı sürdürebilir ya da ihtiyati haciz kararının kaldırılması yönünde hüküm verebilir.

Yetkiye itiraz olarak adlandırılan durumda ise borçlunun itiraz gerekçesi yetkisiz olduğu düşünülen mahkemeye verilir. Bu dilekçede yetkili mahkeme de gösterilir. Bu başvurunun yapılabilme süresi ise 7 gündür.

Borçlu sebeplere dayanarak bir itiraz gerçekleştirecekse bu durumda da borcun rehinle teminat altına alındığını beyan edebilir. Ayrıca borçlu borcun vadesi gelmediğini yani muaccel olmadığını da gerekçe olarak sunabilir. Gerekçelerin mahkeme tarafından kabul edilmesi durumunda ise ihtiyati haciz kararının kaldırılması talep edilebilecektir.

Haksız İhtiyati Haciz Kararı ve Tazminat Davası

İhtiyati haciz kararı çıkarılırken alacaklının haklı nedenlere dayanması gerekir. Haksız bir nedene dayanılarak alınan ihtiyati haciz kararı borçlunun zarara uğramasına neden olduğunda borçlu veya üçüncü kişi uğradığı zararın tazminini talep edebilir.

Tazminat davası açmak isteyen borçlu ya da 3. Kişi açısından bazı koşulların sağlanmış olması gerekmektedir. İhtiyati haciz kararının uygulanmış olması gerekirken alınan kararda haksızlık unsurunun bulunması gerekir.

Alacaklının ihtiyati haciz kararını borçlu kişiye karşı aldırırken haksız olması tazminat davası açılabilmesi koşullarındandır. Borçlu kendisine karşı aldırılan bu karar sebebi ile bir zarara uğramış olmalıdır. Ortaya çıkan zarardan kasıt ise maddi zararlar olur.

Tazminat davası açılacağı zaman ise genel mahkemelere başvurulması gerekir. İhtiyati haciz kararını veren mahkemede de dava açılabilir. İhtiyati haczin kaldırılması zamanaşımı süresini başlatır ve bu süre 2 yıldır. Ayrıca ihtiyati haczin hükümsüz duruma düşmesi de zamanaşımı süresi için başlangıç olarak kabul edilir.

İhtiyati haciz kararının alınma nedeni alacaklının korunması ile ilgilidir. Bu karar alınırken borçlunun borcunu ödememesi durumunda alacaklının içine düşebileceği zarar engellenme amacı güdülür. Alacaklının icra dairesine başvurmak sureti ile borçluya tebligat göndermesi ve borcunu ödemesini talep etmesi ile başlayan hukuki süreçte borçlu kendisine tanınan 7 günlük yasal itiraz süresinde müracaatını gerçekleştirdiğinde icra takibi işlemleri durmaktadır.

Alacaklı bu durumda itirazın iptali davası açabilir ve alacağın ödenmesi için hukuki süreç takip edilir. İhtiyati haciz kararının alınması ile de alacaklı açısından hukuki bir güvence elde edilmiş olur. Bu kararın iptali için borçlu tarafından mahkemeye başvuru yapılabilir. Başvuru sırasında ise bazı gerekçelere dayanılması gerekir. İhtiyati haciz kararı bir koruma tedbiri olarak düşünülebilir. Borçlu ve alacaklı arasında ortaya çıkan borç alacak ilişkilerinde hukuki süreç takip edileceği zaman kanun yoluna başvurulur. Bu durumda da İcra İflas Kanunu uyarınca hareket edilir.

Bir yorum yaz