Hangi Suçlar Adli Para Cezasına Çevrilir?

Hangi Suçlar Adli Para Cezasına Çevrilir

Hangi suçlar adli para cezasına çevrilir sorusu hüküm giyen ya da davaları devam edenler için oldukça kritik ve ekonomik olarak merak edilen bir sorudur. Bu makalemizde hangi suçlar adli para cezasına çevrilir, adli para cezası nedir ve hapis cezalarının adli para cezasına çevrilme şartları ile ilgili detaylı bilgiler bulacaksınız.

Adli Para Cezası Nedir?

Hapis cezasının bir alternatifi olan adli para cezası, etkili ve insani bir yaptırımdır. Aynı zamanda devlete mali açıdan büyük yük yüklememektedir. Bu yaptırımın en önemli özelliği ise, adli hata yapılması halinde düzeltilebilir ve geri alınabilir olmasıdır.

TCK m.52/1’e göre adli para cezası şöyle tanımlanır.

5 günden az ve kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde 730 günden fazla olmamak üzere belirlenen tam gün sayısının, bir gün karşılığı olarak takdir edilen miktar ile çarpılması suretiyle hesaplanan meblağın hükümlü tarafından Devlet Hazinesine ödenmesinden ibarettir.”

Türk ceza kanununa yani TCK’ya göre bir suçun karşılığında hapis ve adli para cezası olmak üzere iki farklı ceza yaptırımı uygulanması mümkündür. Adli para cezası bir suç karşılığında para ödemektir. Bu cezayı yalnızca mahkemeler hükmedebilir.  Mahkemeler dışında bütün devlet kurumları tarafındanverilen para cezası idari para cezası olarak bilinir.

Adli para cezası idari para cezasından farklıdır. Adli para cezasında ceza ödenmezse sonucunda hapis cezasına hükmedilir. Bu nedenle mutlaka ödenmesi gerekir. İdari para cezası ise suç karşılığında verişen bir ceza olmadığı için ödenmediği durumlarda hapis cezasına çevrilmesi de söz konusu olmaz.

Kaç Çeşit Adli Para Cezası Vardır?

Türk ceza kanununda gerçekleştirilen düzenlemeye bakarak yargılanan bir şahıs için 4 farklı yöntem ile adli para cezası uygulanabilir. Bu adli para cezaları şu şekildedir;

  • Hapis cezasından çevrilen adli para cezaları: Kasıtlı olarak işlenen ve cezaları 1 yıl ve altında olan suçlar için hükmedilen hapis cezaları adli para cezasına çevrilebilir. Taksirle işlenen suçlarda ceza miktarına bakılmaksızın tüm cezalar adli para cezasına çevrilebilir.
  • Doğrudan adli para cezaları: Türk Ceza Kanunu’nda herhangi bir suçun cezası direkt olarak adli para cezası ise hapis cezası değil adli para cezası verilir.
  • Hapis cezası ile birlikte hükmedilen adli para cezaları: Türk Ceza Kanunu’nda bazı suçlar için hapis cezası ile birlikte adli para cezasına da hükmedilir.
  • Seçenek yaptırım olan adli para cezaları: TCK’da herhangi bir suçun cezası olarak adli para cezası ve hapis cezaları seçenek olarak öngörüldüğünde hükmedilen adli para cezasına seçenek yaptırım adli para cezası adı verilir. Örnek vermek gerekirse basit bir tıbbi müdahale ile tedavi edilebilecek kasten yaralama suçunda 4 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezasına hükmedilebilir.

Her hapis cezası paraya çevrilmez. Hapis cezalarının paraya çevrilebilmesi için de bazı önemli şartlar vardır. Bu şartlar yerine gelmeden cezaların paraya çevrilmesi mümkün değildir. Bu yazımızda konu ile ilgili detaylı bilgi sahibi olabilirsiniz.

Hapis Cezasının Adli Para Cezasına Çevrilme Şartları

Hangi suçlar adli para cezasına çevrilir sorusundan önce hapis cezalarının adli para cezasına çevrilme şartlarını ortaya koymamız gerekir.

Bir hapis cezasının adli para cezasına çevrilebilmesi için bu kararın mahkeme tarafından verilmesi gerekir. Suçlu olan kişinin kişiliği sosyal ve ekonomik durumu yargılama sürecinde pişman olup olmadığı ve suçun işlenmesinde bulunan özellikler mahkemenin değerlendirmesi altına alınır. Bu durumlar incelendikten sonra hapis cezasının adi para cezasına çevrilip çevrilmeyeceğine karar verilmiş olur.

Kasten işlenen suçlar için belirlenen hapis cezasının miktarı 1 senenin altındaysa bu ceza adli para cezasına çarptırılabilir. Taksirle işlenen suçlarda ise verilen hapis cezası 5 yıl bile olsa her zaman paraya çevrilmesi mümkündür. Bilinçli taksirle işlenen suçlar için de hapis cezası 1 yıl ya da altında ise hapis cezasına çevrilebilir. Hangi hapis cezaları paraya çevrilir sorusunun cevabı yukarıda anlatıldığı gibidir.

Adli Para Cezası Hesaplama Nedir, Adli Para Cezası Miktarı En Fazla Ne Kadardır?

Adli para cezası hesaplama ilgili suçun düzenlendiği sırada belirlenen ceza alt ve üst sınırlarına bakılarak gerçekleştirilir. Suça ilişkili olarak uygulanan yaptırımda adli para cezasının üst ya da alt sınırı belirli değilse sanık için hükmedilecek olan adli para cezasının alt sınırı minimum 5 gün ve maksimum 730 gün kabul edilir ve hesaplama da buna uygun bir şekilde gerçekleştirilir.

Adli Para Cezasının Ertelenmesi Olur Mu?

Adli para cezasının ertelenmesi mümkün değildir. Cezanın ertelenmesi kurumu yalnızca hapis cezaları için geçerlidir. Bu nedenle de adli para cezasının ertelenmesi mümkün değildir. TCK’da düzenlenen kanunlara göre yalnızca hapis cezalarının ertelenmesi gerçekleşebilir. Bunun dışında adli para cezasının ertelenmesi gerçekleşmez.

Kişinin mahkum edildiği hapis cezası seçenek yaptırım halinde adli para cezasına çevrilse bile adli para cezasının ertelenmesi mümkün değildir.

Adli Para Cezasının Ödenmemesi Durumunda Ne Olur?

Adli para cezaları hangi şekilde verilmiş olursa olsun mutlaka kişiye ödeme emri tebliğ edilir. Adli para cezasının ödenmemesi demek kişinin hapse girmesi anlamına gelir ancak kişi bütün haklarını kaybetmez. Kişi cezaevindeyken ya da dışarıdayken mahkum olduğu suçun para cezasını ödeyerek hapis cezasını ödemekten kurtulabilir.

Bir yorum yaz