Gözaltı Kararı Kaldırma

Gözaltı, kararı savcılar tarafından verilen şüphelinin serbest hareket etme hürriyetinin engellenmesidir. Ceza muhakemelerinde gözaltı, kişinin yakaladıktan sonra savcılık ya da hâkim karşısına çıkacağı zamana kadar özgürlüğünün kısıtlanması durumudur ve   gözaltı kararı kaldırma talebinde bulunabilinir.

Gözaltı Hukuki Bir Koruma Tedbiridir

Savcılık gözaltı kararını soruşturma açısından zorunlu gördüğü ve suçu işlediğine ait delillerin bulunması halinde verir, bu nedenler dışında gözaltı kararı verilmesi hukuka aykırıdır. Gözaltı hukuki bir koruma tedbiridir ve şu özelliklere sahiptir; gözaltı işlemi kişiseldir yani başka aile fertleri gözaltına alınmaz. Gözaltı gerektiğinde mahkemenin vereceği karar ile tutuklanması beklenen şüphelinin tutukluluk teminin yapıldığı bir yöntemdir.

Gözaltı Kararı Kaldırma İşleminde Tazminat Hakkı Vardır

Suçsuzluğu kanıtlanan birinin hakim veya savcı tarafından gözaltı kararı kaldırma gerçekleşir, gözaltına almadan önce başka tedbirler alınabiliyorsa o durumda gözaltı kararı verilemez eğer gözaltı işlemi hukuka aykırı bir şekilde gerçekleşmiş ise kişi haksız gözaltı tazminatı isteme hakkına sahiptir, bunu talep edebilir.  Gözaltı süresi 24 saati geçemez, yakalama emri veren mahkemeye gönderilme için ise yasal süre 12 saattir.

En Fazla 4 Gün Uzatılabilir

Gözaltı sürecinde doktora götürüme, arama işlemi gibi bazı işleyişler vardır ve bunların tamamı bu 24 saatin içerisinde tamamlanmalıdır, eğer bu işleler gözaltı sürecinde tamamlanmaz ise kişinin özgürlük hakkının kısıtlandığı anlamı taşır ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine göre bu durum bir suçtur. Gözaltı süresi ancak toplu suçlarda birer gün uzayarak en fazla 4 gün uzatılabilir. Delillerin toplanması ve şüpheli sayısının fazla olması nedeni ile savcılık her seferi için gerekçe göstermek, ayrı karar almak ve emir yazmak şartı ile 3 gün uzatabilir ama bu emri her seferinde gözaltında ki şüpheliye anında bildirilmelidir aksi durumda şüphelinin itiraz hakkı doğacaktır. Kolluk güçlerinde yani polis ya da jandarma karakollarında 24 saat ve 48 saat olmak üzere iki farklı gözaltı kararı kaldırma süresi vardır.

Şüpheli Gözaltı Kararına İtiraz Edebilir

Gözaltı kararı hakkında yakalama emri bulunan şüpheliler içinde verilir ayrıca yakalama gerçekleşmeden kişi kendi kararı ile kolluk güçlerine gelmiş olsa da savcılık gözaltı kararı alabilir. Kişinin özgürlüğünü etkileyen bir karar olması nedeni ile şüpheli, vekili ya da yakınları gözaltı kararı kaldırma itirazı edebilirler aynı şekilde gözaltı süresinin uzatılması noktasında da itiraz hakkı vardır, bu haktan şüpheli, avukatı, kanuni temsilcisi, eşi, birinci dereceden akrabası şikayetçi olarak yararlanabilir. Sulh ceza mahkemesi itirazı inceler ve 24 saat dolmadan kararını verir, gözaltı kararı ve gözaltı süresinin uzatılmasının uygun olduğu kanaatine varıldığı gibi şüphelinin derhal mahkeme huzuruna getirilmesine de karar verilir.

Gözaltı Kararı Kaldırma; Gözaltı GBT’ye İşler Ama Sabıka Kaydına İşlemez

Ek gözaltı kararı da savcılık tarafından verilen normal gözaltı süresine ek bir gözaltı işlemidir. Gözaltında bulunan şüpheliye kelepçe takma zorunluluğu yoktur ancak kaçma ya da kendisine ve çevresine zarar verme ihtimalinin oluşması durumunda kelepçe takılır. Gözaltına alınan kişiler inceleme ve soruşturmaları tamamlanarak savcılığa ya da mahkemeye çıkana kadar karakollarda bulunan nezarethanelerde tutulurlar. Mahkemenin verdiği karar ve gözaltı süresinin dolması gibi nedenlerle serbest kalan kişiler tekrar yeni bir delil elde edilmediği sürece aynı fiilden dolayı gözaltına alınamazlar. Gözaltı kararı uygulanan kişinin yakınlarına hemen bilgi verilir ancak gözaltı işlemi bir yabancıya yapılmışsa bu durumda vatandaşı olduğu ülkenin konsolosluğuna bilgi akışı sağlanır. Gözaltı kararı verilen kişi yargılanmadığı hakkında bir hüküm bulunmadığından dolayı gözaltı kararı kaldırma sabıka kaydına işlemez ama GBT kaydına işler ancak alacağı adli para cezaları, hapis cezaları ya da güvenlik tedbirleri sabıka kaydına işler.

Yasak Sorgu Yönteminin Uygulanması Yasaktır

Ceza Muhakemeleri Kanunun madde 92’ye göre gözaltında ki kişinin durumunu, gözaltı süresini, nezarethanenin şartlarını tüm kayıt ve işlemleri cumhuriyet başsavcısı ya da onun görevlendirdiği cumhuriyet savcısı denetler, savcı ve kolluk güçleri oluşacak herhangi bir yasal zorunlulukta sorumludurlar ayrıca şüpheli ya da müdafisinin gözaltı kararının uygulanacağı yeri görme hakkı vardır. gözaltı kararı kaldırma, Gözaltı ve yakalama işlemlerinde uygulanması zorunlu olan kurallar yakalama, gözaltına alma ve ifade alma yönetmeliği ile sağlanmaktadır. Şüpheliye yasak sorgu yönteminin uygulanması yasaktır, gözaltında bulunan şüpheli doktor kontrolüne götürülmek zorundadır.

Önceki YazıSonraki Yazı

İlgili Yazılar

Bir yorum yaz