Ecrimisil Davası, Şartları Ve Süresi

Ecrimisil, haksız işgal tazminatıdır. Haksız işgalden kasıt ise; bir mal üzerinde haksız yere ve yetki dışı zilyetlik kurulmasıdır. O halde, haksız işgal tazminatı, bir mal üzerinde yetkisi olmadan ve haksız yere zilyetliği elinde bulunduran kişiden talep edilen tazminattır.

Ecrimisil, idare tarafından da ileri sürülebilir. İdare, haberi ve onayı olmaksızın hazineye ait bir taşınmazın haksız tasarruf ya da işgal yolu ile üçüncü kişilere geçmesi sonucunda tazminat talep edebilir. İdare tarafından ileri sürülen bu tazminat, haksız işgal tazminatıdır.

İşgalci sıfatını haiz kişiler, aleyhinde tazminata hükmedilecek kişilerdir. Bunlar;

  • Malı kullanan,
  • Ele geçiren,
  • Elinde tutan,

Malı, tasarruf sahibinin haberi ve onayı olmaksızın, sıralanan hallerde bulunduran kişilerin hukuki statüsü, “işgalci” olarak adlandırılır. İşgalin varlığı, haksız işgal tazminatına zemin hazırlar. Haksız işgal tazminatı ile talep edilen zararlar şu şekilde ifade edilebilir:

  • Haksız işgalden dolayı meydana gelen zarar,
  • Kullanma nedeniyle oluşan zarar,
  • Mahrum kalınan zarar.

Haksız işgal ve kullanma nedeniyle meydana gelen zarardan farklı olarak, mahrum kalınan kar genellikle kira bedeli olarak karşılık bulur.

Ecrimisil Nedir?

Ecrimisil Davası, Şartları Ve Süresi

Ecrimisil, kamuya ait hazine malının veya kişilere ait malların, mal sahibinin izni dışında kullanılması halinde, malı fuzuli işgal eden kişi aleyhine mahkemeden talep edilen tazminattır.

İşbu tazminat, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinden talep edilir. Haksız işgal tazminatı olan ecrimisil davası açılmadan önce gözetilmesi gereken mühim bir nokta vardır.

Malın kullanmasına rıza gösterilmeyen kişiden haksız işgali nedeniyle haksız işgal bedeli talep edilmelidir. Bu talep, ihtarname göndermek suretiyle muhataba iletilir. Bu adımın tamamlanmasıyla ecrimisil davası açılabilir.

Ecrimisil Davası Nasıl Açılır ?

Ecrimisil davasını açan davacı, haksız işgale uğradığını iddia ettiği taşınmazdaki hak sahipliğini ispatlamakla mükelleftir. Tapu kaydı bu durumda yeterli delil olacaktır. 

Bununla birlikte intifa hakkı sahibinin de ecrimisil talebinde bulunabileceği belirtilmiştir. Bu hak da tapuya tescille oluştuğundan ispatı için sicil kafi olacaktır.

Ceza hukuku alanında da haksız işgalde bulunan kişi ile ilgili Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre hakkı olmayan yere tecavüz suçu gerçekleştirdiği iddiasıyla suç duyurusunda bulunulabilir.

Devlete Ait Malların Kullanılması Nedeniyle Ecrimisil

Ecrimisil, 6173 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un ilgili hükmü gereğince ödenir. Hakkında haksız işgal tazminatına hükmedilen kişi, kararı kabul ederse indirimden faydalanır. Kararın kabul edilmesiyle birlikte yararlanılacak indirim oranı %20’dir. Kişi, hakkında hükmedilen tazminatı kabul eder ve nakit öderse, %15 oranlı bir ilave indirimden daha yararlanır.

Söz konusu indirimler, kişinin rızasıyla gerçekleşen tahsilat için geçerli olur. Zira kişi, hakkında hükmedilen tazminatı kabul etmez, rıza göstermezse 6183 Sayılı Kanun’un ilgili hükümleri uyarınca tahsilat sağlanır.

Ecrimisil nedeniyle aleyhte hükmedilen tazminatın kabul edilmesi ile %20, nakit ödenmesi ile %15 ek indirim söz konusudur. Fakat kişi, nakit ödemek yerine taksitle ödeme imkanını da haizdir. Tazminatı taksitle ödemek isteyen kişi, faizi de göz önünde bulundurmalıdır.

Taşınmazın, yetki veya hakkı olmayan kişi tarafından haksız yere işgal edilmesi neticesinde işgale uğrayan taraf, ecrimisil davası açmak suretiyle tazminat talep eder. İşgalci aleyhine ileri sürülecek tazminat, işgal nedeniyle zarar meydana gelip gelmemesinden bağımsızdır. Bu itibarla, zarar olmasa dahi işgal eden aleyhine tazminata hükmedilebilir.

Ecrisimisil hususunda ifade edilen “haksız işgal” ifadesinden şu anlaşılmalıdır; işgale konu taşınmaz maliki ile herhangi bir sözleşme kurulmadığı veya rızası alınmadığı halde malın haksız yere kullanılmasıdır. Karşılığında bedel ödenmeksizin yararlanma hali olarak da açıklanabilir. Haksız işgale konu malın sahibi, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde dava açarak mal üzerindeki haksız işgalin son bulması ve buna karşılık tazminata hükmedilmesi talebinde bulunacaktır.

Ecrimisil nedeniyle açılan davada görev – yetki sahibi mahkeme, somut olayı incelemek suretiyle davacının ileri sürdüğü talepleri değerlendirecektir.

Mahkeme, değerlendirmesi neticesinde somut dosyaya ilişkin hükmünü açıklayacaktır. Borçlu, tazminatın taksitle ödenmesi için talepte bulunabilir. Bu durumda, yasal faiz oranı kadar faiz uygulanarak borç taksitlendirilecektir.

Borçlu, herhangi bir taksitini ödemediği takdirde, kalan taksitlerin tamamı muaccel duruma düşer. Borcun muaccel olması ile birlikte idare, borcun tamamını kişiden talep eder.

Ecrimisil Davası Hangi Şartlarda Açılabilir?

Ecrimisil davası, kanun koyucunun aradığı şartların sağlanmasıyla açılabilir. Söz konusu şartlar;

  • Taşınmaz, dava edilen tarafından işgal edilmiş olmalıdır.
  • İşgale konu taşınmazı fuzuli kullanan davalı kötü niyetli olmalıdır.
  • Ecrimisil davası açılmadan önce; taşınmazı işgal edilen, işgalciden bedel talep etmelidir.

Ecrimisil davasından önce, işgal edenden bedel talep edilirken bazı istisnalar bulunur. Bu istisnalar şu şekilde sıralanabilir:

  • Söz konusu taşınmaz kamuya ait olmalıdır.
  • İşgale konu taşınmaz; bağ, bahçe, işyeri, konut, konut, doğal ürün sağlayan üretim tesisi ya da kira getirisi olan taşınmaz olmalıdır.
  • Mevcut taşınmazın paylı mülkiyete konu olması ve işgal ettiği ileri sürülen paydaşın, taşınmazın diğer paydaşlarını tanımaması yahut taşınmazın tamamında tek başına hak iddia etmesi gerekir.
  • Mevcut taşınmazın kamuya ait olması,
  • Taşınmazın; bağ, bahçe, doğal ürün tedarik edilen bir üretim tesisi, işyeri, konut veya kira getirisi olan bir taşınmaz olması,
  • Taşınmazın paylı mülkiyete konu bir taşınmaz olması ve işgal ettiği iddia edilen paydaşın, taşınmazın tamamında tek başına hak iddia etmesi veya diğer paydaşları tanımaması. Paydaşların, taşınmaz üzerinde yararlanacakları kısımları ayırmak için kullanım anlaşması yapması.

Sıralanan istisna haller, yaşanan somut olayda mevcut ise, işgal edenden ihtar yoluyla bedel talep edilmeden ecrimisil davası açılabilir.

Ecrimisil Davası Hangi Mahkemede Açılır?

Ecrimisil davasında görev sahibi mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Zira bu davanın konusunu malvarlığı oluşturmaktadır. Yetkili mahkeme belirlenirken, genel yetki kuralı esas alınır. Genel yetki kuralı uyarınca, davaya konu teşkil eden taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi yetkili mahkemedir.

Ecrimisil İşgale Örnek Durumlar

Ecrimisil davası, haksız işgal nedeniyle açılır. Fuzuli işgal, uygulamada birçok farklı şekilde vücut bulmaktadır. Sık rastlanan haksız işgal örneklerinden bazılarını ifade etmek gerekirse;

  • İzinsiz inşaat,
  • Sahibinin rızası olmaksızın taşınmazın kullanılması,
  • Kira süresi tamamlanmasına karşın, kiralanan taşınmaz adına sözleşme yenilemeksizin kullanmak,
  • Taşınmazın, belirli bir kamu hizmetine özgülenmiş olmasına rağmen maksadı dışında kullanılması.

Ecrimisil İtirazı

Ecrimisil itirazı, ihbarnamenin ilgiliye tebliğ olunmasını takip eden 30 gün içinde ileri sürülmelidir. İleri sürülen itirazda ifade edilen hatalar, komisyon incelemesine tabi tutulur ve 30 gün süre ile karar açıklanır. Karar, 15 gün içinde ilgiliye tebliğ edilir. Söz konusu sürecin tamamlanmasıyla birlikte artık itiraz hakkı sona erer.

İtiraz hakkının son bulmasıyla birlikte artık iptal davası yoluna gidilir. Taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılacak iptal davasında idare mahkemesi görevli mahkemedir. İtiraz yollarının tüketilmesi ve itirazın reddedilmesi sonucunda idare mahkemesinde iptal davası açma hakkının kaynağı Anayasa’dır.

Ecrimisilde Zamanaşımı ve İspat

Ecrimisil davası, 5 yıllık zamanaşımına tabidir. Söz konusu süre zarfında tazminat talep edilmediği takdirde hak kaybı yaşanır. İşbu davada ileri sürülen iddiaların ispatı için delil kullanılır. Davalı, davacının ileri sürdüğü iddiaları reddettiği takdirde kanıt kullanmak suretiyle bu iddiasını ispat etmekle mükelleftir. Davacı; taşınmaz üzerindeki kısmi veya tam işgalin mevcudiyetini, işgal süresini ve taşınmazın ne kadarının işgal edildiğini kanıtları ile ispat etmek durumundadır.

Ecrimisil Bedeli Nasıl Hesaplanır?

Ecrimisil davası ile birlikte işgal edenden talep edilen tazminat, somut durumun ve taşınmazın değerinin incelenmesiyle belirlenir. Bu noktada, taşınmazı değerini etkileyen kriterler şu şekilde sıralanabilir;

  • Taşınmazın konumu,
  • Taşınmazdan elde edilebilecek gelir,
  • Taşınmazın imar durumu,
  • Taşınmazın özellikleri,
  • Tarım arazisi olması halinde verim durumu,
  • Taşınmazın yüzölçümü,
  • Taşınmazın kamu hizmetlerinden faydalanma durumu,
  • Benzer taşınmazların güncel kira gelirleri.

Sıralanan faktörler, bedelin tespit edilmesinde oldukça etkilidir.

Ecrimisil Davası İçin Avukat Gerekli Midir?

Ecrimisil davasında avukat tutmak, davaya taraf kişilerce merak edilen konular arasında yer alır. Türk Hukuk Sistemi, avukat tutmanın zaruri olduğu hukuki işler açısından oldukça sınırlıdır. Nitekim, ecrimisil davası da avukat tutmanın mecburi değil ihtiyari olduğu dava türlerindendir.

Fakat, oldukça kapsamlı bir dava olan haksız işgal tazminat davasında; sürecin hassasiyet ve titizlikle takip edilmesi, zaman kaybı yaşanmaması ve telafisi güç zararlar ile muhatap olunmaması adına, emsal davalar ile deneyim kazanmış uzman bir avukattan yardım almak en doğru yaklaşım olacaktır.

Ecrimisil davasının deneyimli bir avukat nezaretinde yürütülmesi; somut olayda elverişli kanun hükümlerinin tespit edilmesi, anlaşılması güç kanun lafzının hukuk tekniği ile yorumlanması, yargı kararları ışığında kabul edilen istisna haller başta olmak üzere lehte sonuç alınmasına yarayacak önemli hususların göz ardı edilmemesini sağlayacaktır.

1 Yanıt

Bir yorum yaz