Ceza Muhakemesinde Elkoyma Kararı ve Uygulaması

İlk olarak eşyalara ya da malvarlığına neden el koyulur diye sormak gerekiyor. Bu aşamada herhangi bir suçu önlemek, bir tehlikenin önüne geçmek adına ya da bir suçta delil olduğu düşünülen bir eşyayı korumak için el koyma işlemi yapılabilir. Her ne  kadar zanlı ya da şüpheliler, eşyalarını vermek istemeseler de delil ya da engel amacı ile el koyma işlemi yapılabilecektir.

Ceza mahkemelerinde el koyma işlemi demek, bir eşyanın geçici bir süreyle devlet tarafından alınması anlamına gelmektedir. Bu tedbir amacıyla yapılabileceği gibi el konulan eşya bir delil de olabilir. Ceza muhakemesinde el koyma kararı ve uygulaması genel olarak tehlikeleri engellemek amacı ile yapılmaktadır.

ceza muhakemesinde el koyma kararı ve uygulaması

Elkoyma Kararları Kim Tarafından Verilir?

Herhangi bir kişinin malvarlığına el koyma işlemi uygulanması kararı sulh ceza mahkemeleri tarafından verilmektedir. Eğer ki malvarlığına aniden el koyulması gerekiyorsa o zaman Cumhuriyet savcısı durum ile ilgilenebilir. Her an cumhuriyet savcısına ulaşılamayabilir. Bu gibi durumlarda kolluk amiri bir yazılı emir verir ve elkoyma işlemi gerçekleşebilir.

Kolluk kuvvetlerinin amirinin emri ile el koyma işlemi yapılıyor olsa da Ceza muhakemesinde el koyma kararı ve uygulaması için hakimin durumu onaması gerekiyor. Bunun için de 24 saat içinde durumun hakimin onayından geçmesi gerekiyor.

Elkoyma İşlemi İçin Hakim Onanması Ne Kadar Sürede Yapılır?

El koyma işlemi yapabilmek için o anda hakimden belge almak zorunda kalınmaz. Ancak, hakimin onayı olmadan el koyma işlemi yapılırsa bu iznin alınması için 24 saat vardır. 24 saat içinde görevli olan hakimden durumun onanması istenmelisidir.

Hakim, onanma kararını el koyma işleminin üzerinden 48 saat geçmeden açıklamak durumundadır. Aksi halde el koyma işlemi iptal olacaktır. Ceza muhakemesinde el koyma kararı ve uygulaması çözümü olarak da onanma iptali karşınıza çıkabilir.

Elkoyma Durumuna İtiraz Etme Şansı Var Mıdır?

Soruşturma kapsamında kişinin malvarlığına el koyma hakkı her zaman vardır. Bunun yanında isteyen kişi varlığına el konulması durumunda itiraz etme şansına sahip olmaktadır. CMK 127/4 maddesinde belirtilen haklar doğrultusunda el koyulan eşyalar için itiraz edilebilir.

Askeri Alanlarda Elkoyma İşlemi Nasıl Yapılır?

Askeri alanlarda el koyma işlemi yapılabilir. Açılan davaya bağlı olarak gerekli izinler alındığında işlem yapma şansı vardır. Ancak, bu aşamada Cumhuriyet savcısından izin alınmalıdır ve arama sırasında cumhuriyet savcısının da alanda bulunması gereklidir.

Ceza muhakemesinde el koyma kararı ve uygulaması şartları söz konusu olduğunda askeri alanda arama yapılabilmesi için aramanın askeri personel tarafından sağlanması çok önemlidir. Sıradan kolluk kuvvetleri askeri alanda herhangi bir arama gerçekleştiremez.

Elkoyma Tutanağında Neler Yazılması Gerekir?

Ceza muhakemesinde el koyma kararı ve uygulaması alabilir mi sorusu sıklıkla soruluyor. Öncelikle el koyma aşamasında bir tutanağın oluşturulması gerekiyor. Bu tutanağın içerisinde de belirli bilgilerin yer alması çok önemlidir. Tutanak içerisinde aşağıdaki bilgilerin yazılı olması gerektiği unutulmamalıdır.

  • Soruşturma ve kovuşturma aşamasındaki suçun niteliği,
  • Aramanın yapılırken kanun ve usule uygun olup olmadığı,
  • Hangi eşyalara el konulduğu ve arama yapıldığı,
  • El konulan eşyanın kime ait olduğu.

Tutanak içerisinde hangi malzemelere ve eşyalara el konulduğu açık ve net bir şekilde belirtilmelidir. Aksi halde itiraz edilmesi mümkün olur. Hiçbir eşyada eksiklik yapılmamalıdır. Aynı zamanda eşyaların sahiplerinin kim olduğunun da tutanağı tutulmalıdır. İnceleme sonrasında eşyalar sahiplerine geri verilecektir. Ancak, haksız yere eşyalarının alındığını düşünenler itiraz etme şansına sahiptir.