02122363690
·
[email protected]
·
Pzt - Cuma 09:00-17:00
Ücretsiz Danışmanlık

Ceza Muhakemesinde Duruşmaya Hakim İlkeler

Ceza muhakemesinde duruşmaya hakim ilkeler davalar görülürken belirli prensipler çerçevesinde ilerleme kaydedilmesini amaçlamaktadır. Davaların tarafları bu ilkelere uyma zorunluluğundadırlar. Ceza Hukuku düzenlemelerinde yasa koyucu takdir yetkisine sahiptir ancak bu yetkisi de sınırsız olarak tanımlanmamıştır. Anayasa ve Hukukun Genel İlkeleri yasa koyucudan da üstündür. Yasada açıkça bulunmasa bile herhangi bir aksine hüküm belirtilmemişse ilkeler hakim tarafından göz önüne alınmaktadır.

Ceza Muhakemesinde Duruşmaya Hakim İlkeler Nelerdir?

Ceza muhakemesinde duruşmaya hakim ilkeler nelerdir? ile ilgili olarak söz konusu ilkelerin ceza muhakemesinin her devresi ve evresi için anlam ifade etmeleri gerektiğini belirtelim. Anayasada yer alan bazı haklar ilke niteliğinde düzenlenmektedir; hak ise hukuk tarafından korunan menfaatler olarak açıklanabilmektedir.

Ceza muhakemesinde duruşmaya hakim ilkeler aşağıda açıklanmaktadır:

  • Lekelenmeme-masumluk karinesi ilkesi en sık duyulan hukuk ilkeleri arasında yer almaktadır. Bu karineye göre bir kişi mahkemece suçluluğu ispat edilene kadar suçlu olarak gösterilemez
  • Ceza muhakemesinin kamusal olması ilkesi ise kamu adına suç iddiasının devlet tarafından hazırlanması anlamına gelmektedir. Yargılama da yine devlet tarafından yapılır
  • Herhangi birini kendisini veya yakınlarını suçlu gösterme adına zorlamama ilkesi de (Nemo Tenatur) suçlunun ve aynı zamanda onun yakınlarının ikrar elde etme amaçlı olarak kötü muameleye ve işkenceye maruz kalmamasını amaçlamaktadır. Suçlu ve yakınları delil göstermeye ya da beyan vermeye zorlanmamalıdır
  • Eğer ki bir duruşmada hakim deliller neticesinde sanığın suçluluğu ya da suçsuzluğu ile ilgili bir şüphe içindeyse ve kararsız kaldıysa bu şüphe sanığın lehine bir sonuç alınmasını sağlayacaktır. Şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereğince böyle bir durumda sanığın beraat etmesi gerekir
  • Makul sürede yargılanma ilkesi de hukukun temel prensipleri arasındadır. Bu ilkeye göre bir sanığı yargılama süresi makul olmalıdır ve çok uzun tutulmamalıdır. Olağan hayatın akışı bu ilkeye göre dikkate alınmalıdır
  • Yargının bağımsız ve tarafsız olması yaygın olarak bilinen, en önemli ilkeler arasındadır
  • Adil yargılanma hakkı mahkemenin bağımsızlığının ve tarafsızlığının garantisi olmaktadır. Aleni bir duruşmada insanlar tarafsız biçimde yargı sürecini yaşamalıdırlar
  • Delillerin doğrudan doğruluğa ilkesi ise karar alacak olan mahkemenin delillerle direkt olarak iletişime geçme gerekliliğini belirtmektedir. Araya başka bir makamın girmemesi doğru bulunmaktadır
  • Kişi aynı zamanda kendisine yapılan suçlamaları ve konu hakkındaki haklarını öğrenmelidirler. Bu nedenle kişi kendisine yapılan isnadı ve haklarını öğrenme hakkına sahip olmalıdır

Ceza muhakemesinde duruşmaya hakim ilkeler arasında belirttiklerimizden fazlası da bulunmamaktadır. Özellikle bazı ilkelerin ön planda tutulmaları hukuk kapsamında yer almaktadır.

Ceza Muhakemesinin İlkeleri Hakkında Bilgiler

Ceza muhakemesinde duruşmaya hakim ilkeler listesi oldukça uzundur. Bu ilkelerin temeldeki amaçlarını açıklamıştık. Hukuk ilkeleri ceza muhakeme süreci devam ederken temelde 3 alandaki ilkelerden oluşmaktadırlar:

  • İnsan hakları ilkeleri
  • Ceza hukuku ilkeleri
  • Ceza muhakemesi ilkeleri

Ceza hukuku alanında yapılan yargılamalarda bu 3 kategoride toplanan hukuk ilkeleri temelde adil ve bağımsız biçimde yargının gerçekleşmesini amaçlar.

Ceza Muhakemesinin İlkeleri Nasıl Sınıflandırılır?

Ceza muhakemesinde duruşmaya hakim ilkeler özet olarak verilmiştir. İnsan hakları ilkeleri şüpheli, sanık ve duruşmaya katılan diğer kişilerin birbirinden bağımsız olarak var olan haklarını ifade etmektedir. Bunlar arasında işkence yasağı, adil yargılanma hakkı vb. bulunmaktadır.

Ceza muhakemesine münhasır ilkeler kapsamında ise kovuşturmanın kamusallığı ve mecburiliği ilkesi, halka açıklık ilkesi, hakimlerin bağımsızlığı ve tarafsızlığı ilkesi, masumiyet karinesi, silahların eşitliği ilkesi, ispata ilişkin ilkeler vb. bulunur.

Duruşmalarda hakimler hukukun ilkeleri doğrultusunda karar vermeye önem vermelidirler.