02122363690
·
[email protected]
·
Pzt - Cuma 09:00-17:00
Ücretsiz Danışmanlık

Ceza Hukukunda Hata (Yanılma) Halleri

Ceza hukukunda hat (yanılma) halleri cezaların indirilmesinde önemli bir rol oynar. Ancak, bu yanılma hallerinin mutlaka ispat edilmesi gerekiyor.

Şahısta Hata: Diyelim ki bir kişi camdan içeri giren kişiyi hırsız zannedip öldürürse ancak, ölen kişi failin kardeşi çıkarsa yasalar failin basit insan öldürme suçundan yargılanmasını öngörmektedir.

Hedefte Hata: Hedefte sapma durumu hata hali olarak kabul edilemez. Diyelim ki bir kişi bir kadını öldürmeye çalışıyor. Onun için de ateş ediyor. Ancak, kadın eğiliyor ve arkasında duran adam vuruluyor ve hayatını kaybediyor. O zaman fail kasten öldürmeye teşebbüs ve kasten öldürme suçlarından ayrı ayrı yargılanır.

Ceza Hukukunda Adi Hatalar Nelerdir?

Adi hata demek, sanığın çok basit bir şekilde hataya düşme durumu olarak kabul edilmektedir. Adı hata söz konusu olduğunda iki farklı seçenek karşınıza çıkar. Suçun maddi unsurlarında hata, suçun nitelikli hallerinde hata.

Ceza hukukunda hata /yanılma) halleri söz konusu olduğunda iş faillere ve avukatlara düşüyor. Özellikle işinde başarılı bir avukat çok daha az ceza almanızı sağlayabilir.

Suçun Maddi Unsurlarında Hata

Bu durumun araştırılabilmesi için failin ya da avukatının talepte bulunması gerekiyor. Mahkeme kendi kendine talep olmadan bu durumu araştırmaz. 15 yaşından küçük bir çocuk cinsel istismar suçunun maddi unsuru olarak kabul edilir. Ancak, 15 yaşından büyük olan bir kişi nitelikli cinsel istismar suçu işlemiş sayılır. Yaşından ötürü böyle bir durumun yaşandığı mahkemeye sunulmadığı sürece de mahkeme sanığın yaşını önemsemez.

Avukatlar ceza hukukunda hata (yanılma) halleri hakkında bilgi sahibidir ve durumları lehinize çevirebilir. Öncelikle gece yarısında etraf karanlıkken bir kişi bir hayvan gördüğünü düşünerek ateş ediyorsa ve ateş ettiği bir insan çıkıyorsa kasten öldürme suçundan hüküm giyer. Eğer ki failin gerekli olan dikkati göstermeden ateş edildiği ispat edilirse o zaman taksirle adam öldürme suçu ile cezalandırılacaktır.

Suçun Nitelikli Hallerinde Hata

Suçu işlerken maddi anlamda herhangi bir hataya düşmeyen ancak, nitelikli kısmında hataya düşen kişiler için kullanılan bir tabirdir. Cezasında nitelikli durumda oluşan hatanın etkisi yoktur. Diyelim ki biri bir barakaya zarar veriyor. Ancak, bu baraka gibi görünen yer bir kamu malı. Ancak, fail oranın bir kamu malı olduğunu bilmiyor. O zaman alacağı ceza sadece mala zarar vermeden dolayı olacaktır.

Nitelikli hal demek, suçun daha büyük ceza gerektirmesi anlamına gelir. Yani mala zarar verme temel bir suç iken kamu malına zarar verme nitelikli bir suçtur. Ceza hukukunda hata (yanılma) halleri örneği vermek gerekirse bir hırsız basit ve değersiz gördüğü bir bileziği çalarsa ancak, bilezik çok değerliyse sadece hırsızlık suçundan yargılanır.

Ceza Hukukunda Kaçınılmaz Hatalar Nelerdir?

Kaçınılmaz hata demek, failin tüm önlemleri almasına rağmen düşmüş olduğu hata olarak kabul edilmektedir. Fail hatasından yararlanma şansına sahip oluyor. Zorunluluk hali, meşru savunma durumları kaçınılmaz hatalar arasında yer almaktadır.

Diyelim ki bir kalabalık birbiri ile kavga ediyor. Bunları ayırmak için bir kişi aralarına giriyor ve bıçaklanıyor. Bıçaklayan fail kişiyi saldırgan zannettiği için bıçakladığından bu kaçınılmaz bir hata olarak kabul ediliyor.

Ceza hukukunda hata (yanılma) halleri örnekleri söz konusu olduğunda aşağıdaki durumlar kaçınılmaz hata ile ilişkilendirilebilir:

  • Meşru savunma durumu ve zorunluluk halleri,
  • Kanunun hükmünün ya da amirin emirlerinin yerine getirilmesi durumu,
  • Haksız yapılan tahrik,
  • Akıl hastalığından muzdarip olmak,
  • Sağır ve dilsiz olan kişilerin işlediği suçlar,
  • Alkol ya da madde etkisinde olmak.