Asliye Ceza Davalarında Zaman Aşımı

Ceza hukuku kurumu olarak karşımıza çıkan zamanaşımı, TCK md. 66’da ele alınmıştır. Neticesinde dava ve ceza zamanaşımına ilişkin tüm kurallara yer verilmiştir. Örneğin asliye ceza davalarında zaman aşımı nasıl merak edenlere açıklamalar eşlik eder. Öncelikle zaman aşımına ilişkin tanımları sıralamak gerekirse:

  • Suçun işlendiği zamandan sonra herhangi bir davanın açılmaması halinde devreye girer.
  • Dava açılmasına rağmen herhangi bir sonuca bağlanmaması durumunda da ele alınır.

Bu gibi durumlarda devletin ceza politikaları devreye girer. Örneğin cezalandırma hakkının sona ermesi söz konusudur. Aynı şekilde ceza davasının düşmesi ele alınır. Bu tarz durumlarla karşı karşıya kalmak istemeyenler de zaman aşımı süresini dikkate alarak harekete geçmektedir.

Ceza Davalarında Zaman Aşımı Nasıl Belirlenir?

Asliye ceza davalarında zaman aşımı her suça bağlı olarak farklılık göstermektedir. Bu farklılık yine TCK esaslarına göre dikkate alınır ve zaman aşımı süresinin hesaplanması sağlanır. Hesaplama neticesinde süre bildirilir ve bu süreç içerisinde davanın sonuçlanması ya da düşmesi beklenilir. Sürenin belirlenmesi için de:

-Üst Sınır: Her suç için kanun nazarında tanımlar ve sınırlar mevcut durumda. Cezanın üst sınırına bağlı olarak zaman aşımının belirlenmesine özen gösterilir. Herhangi bir üst sınırın bulunmaması halinde süreli hapis cezalarına göre hesaplama yapılır. Böylece maksimum 20 yıla kadar zaman aşımına karar kılınabilir.

-Nitelik: Suçun niteliğine göre de zaman aşımının belirlenmesi söz konusudur. Mesela birbiri ile bağlantılı iki suç varsa ikisinin de ayrı zaman aşımlarına yer verilir. Toplamı kadar da zaman aşımı belirlenir ve uygulanır. Kısacası suçun niteliği üzerinden sürecin kararlaştırılması da mümkün olmakta.

Asliye Ceza Davalarında Zamanaşımı Ne Zaman İşler?

Asliye ceza davalarında zaman aşımı işleme süresi de belirli şartlar neticesinde başlamaktadır. Örneğin suçun işlendiği gün dikkate alınır. Bu günden itibaren belirtilen zamanaşımı devreye girer. Konuya ilişkin TCK md. 66’da düzenlemelere yer verilmiştir. Neticesinde de:

  • Teşebbüs halinde olan suçların son hareketi göz önünde bulundurulur.
  • Mütemadi suçun kesintiye uğradığı günden sonra zamanaşımı işler.
  • Zincirleme suçlarda ise son suç göz önünde bulundurulur.

Kısacası son hareket, son suç ya da eylem üzerinden zamanaşımı devreye girmektedir. Belirtilen süre 8, 10 ya da 20 yıl şeklinde olabilir. Hesaplama için son hareket dikkate alınır ve geri sayıma geçilir.

Ceza Davalarında Zamanaşımı Süresi Ne Kadar?

Suçlara göre ceza davalarında farklı zamanaşımı sürelerine yer verilmektedir. Mesela ağırlaştırılmış müebbet cezasına ilişkin süreç 30 yıl olarak belirlenmiştir. Bunun gibi müebbet hapis cezası için de 25 yıl kadar zaman aşımı uygulanır. Devamında yirmi yıldan az olan hapis cezası için 20 yıla karar verilmiştir.

5 – 20 yıl arasında olan hapis cezası için de 15 yıl kadar zaman aşımı uygulamasına yer verilir. Son olarak 5 yıldan az olan hapis ve adli para cezası göz önünde bulundurulur. Bu sefer zaman aşımı için 8 yılık süreç dikkate alınmalıdır.

Ceza Davalarında Zaman Aşımı Nasıl Durur?

Kimi durumlarda zaman aşımının durdurulması mümkün oluyor. Mesela yetkili mercilerden izin alan suçlunun zaman aşımı durdurulabilir. Devamında yine yetkili mercilerin karar şartına göre de zaman aşımının durdurulması söz konusudur. Bekletici olan herhangi bir mesela neticesinde de harekete geçilebilir. Son olarak kaçak kararı alınması halinde durdurma işlemine yer verilir.

İlgili Yazılar

Bir yorum yaz