Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Nedir, Başvuru Nasıl Yapılır?

Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Nasıl Yapılır

Bu yazımızda anayasa mahkemesine bireysel başvuru nasıl yapılır, başvuru şartları nelerdir, başvuruyu kimler yapabilir ve başvuru süreleri ile ilgili detaylı bilgiler verdik.

Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Nedir?

Anayasa mahkemesine bireysel başvuru, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında kişilerin haklarının kamu gücü tarafından ihlal edildiği durumlarda, uluslararası bir mahkemeye gidilmesine gerek kalmadan hak arayaşı sürecidir.

Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Nasıl Yapılır?

Anayasa mahkemesine bireysel başvuru, Anayasa Mahkemesinin internet sitesinde bulunan www.anayasa.gov.tr yayımlanan başvuru formu doldurularak yapılabilmektedir. Bireysel başvurunun bir örneği Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü Ek-1’de bulunmaktadır.

Ayrıca formda yer alması gereken hususlar da aynı şekilde iç tüzükte yer almaktadır.

Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Formu Nasıl Doldurulur?

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru formunun doldurulması, durumun önemine binaen oldukça titiz davranılması gereken bir konudur.

Bireysel başvuruyu yapacak kişi, başvuruyu neden yaptığını net şekilde ifade etmeli, maddi kronolojik bir sırayla belirtmeli, tüm belge ve delilleri sunmalı ve hangi anayasal hak ve özgürlüğünün ihlal edildiğini gerekçelendirerek belirtmek zorundadır.

Buna göre formda sırasıyla;

  • Başvuruya eklenmesi istenen belge ve deliller tarih sırasına göre numaralı sıralı liste şeklinde başvuru dizi pusulası kısmına yazılmalıdır.
  • Avukatı varsa avukat bilgileri doldurulmalıdır.
  • Hak ihlaline neden olan olaylar kronollojik olarak açıklamalar A kısmına yazılmalıdır.
  • Başvuru yoluna neden olan nihai kararı veren makam ve öğrenme tarihi açıklamalar B kısmına yazılmalıdır.
  • Hangi anayasal hakkın ihlal edildiği ve gerekçeleri açıklalamar C kısmına yazılmalıdır.
  • Sonuç ve talep kısmına da ihlal kararı verilmesini ve varsa mevcut zararın giderilmesi için tazminat talebi yazılmalıdır.

Anayasa Mahkemesine Başvuru Şartları Nelerdir?

Anayasa mahkemesine başvuruda bulunabilmek için olağan tüm kanun yollarının ve süreçlerinin tüketilmiş olması aranır. Anayasa’da bu durum şu şekilde tanzim edilmiştir.

1982 tarihli Anayasa’nın 148 maddesine göre “…Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır.

Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Nereden Yapılır?

Bizzat Ankara’da bulunan Anayasa Mahkemesi’ne gidilmek suretiyle bireysel başvuru ofisinden başvuru yapılabilir.

Hak ihlaline uğrayan kişi veya temsilcisi bulunduğu yerdeki yerel mahkemelerden de “Anayasa Mahkemesine gönderilmek üzere” başvuruda bulunabilir.

Yurtdışı temsilcilikleri aracılığı ile de bireysel başvuru yapılabilir.

Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuruyu Kimler Yapabilir?

Anayasa mahkemesine bireysel başvuru hakkına sahip olanlar kanunla tanzim edilmiştir.

6216 Sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun bireysel başvuru hakkı 46. Maddesine göre:

(1) Bireysel başvuru ancak ihlale yol açtığı ileri sürülen işlem, eylem ya da ihmal nedeniyle güncel ve kişisel bir hakkı doğrudan etkilenenler tarafından yapılabilir.
(2) Kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yapamaz. Özel hukuk tüzel kişileri sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuruda bulunabilir.
(3) Yalnızca Türk vatandaşlarına tanınan haklarla ilgili olarak yabancılar bireysel başvuru yapamaz.

Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Süresi Kaç Gündür?

6216 sayılı Kanun’un 47. maddesinin beşinci fıkrasına göre Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru süresi 30 gündür.

Mücbir sebep veya ağır hastalık gibi haklı bir mazeret sebebiyle 30 günlük süre içinde bireysel başvuruda bulunamayanlar, mazeretin ortadan kalktığı tarihten itibaren on beş gün içinde, mazeretiyle ilgili açıklamalara başvuru formunda yer verip mazeretini ispatlayan belgeleri başvuru formuna ekleyerek Anayasa Mahkemesine başvurabilirler.

Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Harcı Ne Kadardır, Nereye Yatırılır?

Bireysel başvurular harca tabidir. 2022 yılı için harç miktarı 664,10 TL‘dir. Başvuru formuna harcın ödendiğine dair belgenin eklenmesi zorunludur.

Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Uyaptan Yapılır Mı?

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruların UYAP üzerinden yapılabilmesi şu anda mümkün değildir.

Anayasa Mahkemesi Başvurusu Ne Zaman Sonuçlanır?

Anayasa Mahkemesi’ne başvurular ilgili başvuruların geliş sırasına göre incelenmektedir. Başvuruların sonuçlandırılması süresi kanunda veya içtüzükte belirlenmiş değildir.

Anayasa Mahkemesi Bireysel Başvuru Nasıl Takip Edilir?

Anayasa Mahkemesince başvurunun kayda alındığı ve başvuru numarası ilgili başvurucuya bildirilmektedir. Akabinde yapılacak yazışmalar, bildirilen başvuru numarası üzerinden yürütülür. Başvurunun aşamaları e-Devlet sistemi üzerinden takip edilebilir.

Bireysel Başvuru Formunda Ya Da Eklerinde Eksiklik Bulunması Hâlinde Başvuru Reddedilir Mi?

Başvuru evraklarında herhangi bir eksiklik bulunması durumunda eksikliğin giderilmesi adına başvurucu veya varsa vekiline on beş günü geçmemek üzere mühlet verilir ve geçerli bir mazereti olmaksızın bu sürede eksikliğin tamamlanmaması durumunda başvurunun reddileceği bilgisi verilir.

Bir yorum yaz